Onderwerp
Volledige uitleg
Kies het onderdeel dat je nodig hebt. De eerste uitleg staat alvast open.
Een webshop kan er professioneel uitzien en toch onbetrouwbaar zijn.
Fraudeurs kunnen logo’s, productfoto’s, keurmerken, reviews en complete websites namaken. Ook betaalverzoeken kunnen eruitzien alsof ze afkomstig zijn van een bekende betaaldienst of bank.
Daarom is het verstandig om niet alleen te kijken naar hoe betrouwbaar iets oogt, maar ook naar wie er achter de verkoop of betaling zit.
Een extreem lage prijs betekent niet automatisch dat een webshop nep is.
Maar wanneer een populair of duur product opeens voor een opvallend lage prijs wordt aangeboden, is extra controle verstandig.
Fraudeurs gebruiken aantrekkelijke aanbiedingen om mensen snel te laten bestellen voordat zij rustig naar de webshop kijken.
Laat een kortingsklok, melding als “nog maar één beschikbaar” of een tijdelijke aanbieding je daarom niet dwingen om sneller te beslissen.
Kijk voordat je bestelt verder dan alleen de productpagina.
Let bijvoorbeeld op:
Eén afwijkend punt bewijst niet dat een webshop frauduleus is.
Meerdere vreemde signalen samen zijn wel reden om eerst verder te controleren.
Veel browsers tonen een slotje of gebruiken https wanneer de verbinding met een website is beveiligd.
Dat is nuttig, maar het zegt niet dat de eigenaar van de website betrouwbaar is.
Ook een frauduleuze website kan een beveiligde verbinding gebruiken.
Kijk dus verder dan alleen het slotje in je browser.
Een webshop kan tientallen positieve beoordelingen op de eigen website tonen.
Die hoeven niet onafhankelijk te zijn.
Zoek daarom ook buiten de webshop naar ervaringen.
Let daarbij niet alleen op het gemiddelde cijfer. Kijk of beoordelingen geloofwaardig overkomen en of er terugkerende klachten zijn over bijvoorbeeld niet leveren, slechte bereikbaarheid of andere problemen.
Fraudeurs kunnen een webadres gebruiken dat sterk lijkt op dat van een bestaande winkel.
Een extra letter, ander streepje of kleine spellingwijziging valt gemakkelijk over het hoofd.
Controleer daarom vooral wanneer je via een advertentie, e-mail, sms of socialmediabericht bij een webshop terecht bent gekomen of je werkelijk op de website bent die je verwacht.
Twijfel je?
Zoek de winkel dan zelf opnieuw op in plaats van de oorspronkelijke link te blijven gebruiken.
Ook een betaalverzoek van iemand die je kent verdient aandacht wanneer je het niet verwacht.
Een account kan zijn overgenomen of iemand kan zich voordoen als een bekende.
Vraag jezelf daarom af:
“Verwacht ik deze betaling en klopt het bedrag?”
Twijfel je, vraag het rechtstreeks na bij de persoon via een kanaal dat je al kende.
Open je bankapp en lees vóór je bevestigt wat er op het scherm staat.
Controleer het bedrag en de gegevens die je bank toont.
Een bericht boven een link kan iets anders beweren dan de betaling die uiteindelijk wordt klaargezet.
Bevestig niets wanneer je niet begrijpt wat er wordt gevraagd.
“Maak eerst één cent over”
Soms wordt een kleine betaling gebruikt als zogenaamd bewijs van identiteit of als controle van een rekening.
Zo’n verzoek kan onderdeel zijn van fraude wanneer je via een onbekende link op een nagemaakte bank- of betaalpagina terechtkomt.
Ga daarom niet zomaar via een toegestuurde link bankieren omdat iemand zegt dat een kleine controlebetaling nodig is.
Open bij twijfel zelf je bankapp of de officiële website van de betreffende dienst.
Ook bij tweedehands verkoop of online marktplaatsen kunnen fraudeurs proberen het gesprek en de betaling naar een andere omgeving te verplaatsen.
Wees extra voorzichtig wanneer iemand onverwacht vraagt om via een onbekende link je rekening te bevestigen, verzendkosten te betalen of gegevens in te voeren voordat je geld kunt ontvangen.
Om geld te ontvangen hoef je niet zomaar je bankinloggegevens, pincode of verificatiecodes aan een onbekende te geven.
Een verkoper kan zeggen dat er meerdere geïnteresseerden zijn of dat je onmiddellijk moet betalen om het product te reserveren.
Dat kan echt zijn.
Maar jij bepaalt nog steeds of je voldoende vertrouwen hebt om te betalen.
Wanneer iemand je geen tijd geeft om iets te controleren, is stoppen vaak verstandiger dan het risico nemen.
Betaal nog niet wanneer iets niet klopt.
Bekijk zelfstandig de webshop, verkoper, betaalgegevens en het verzoek.
Ga zelf naar de website of bankapp en kies zelf hoe je controleert en betaalt.
Laat een verkoper, advertentie of bericht niet bepalen via welke link jij je bankzaken regelt.
Toch betaald?
Heb je betaald en vermoed je daarna dat de webshop, verkoper of het betaalverzoek frauduleus was?
Bewaar dan zoveel mogelijk informatie over de aankoop, zoals de website, orderbevestiging, berichten, betaalgegevens en eventuele advertenties.
Neem wanneer dat nodig is zo snel mogelijk contact op met je bank of betaaldienst via de officiële kanalen.
Welke vervolgstappen mogelijk zijn, hangt af van de manier waarop je hebt betaald en wat er precies is gebeurd.
Nog niet betaald?
Twijfel je over een webshop of betaalverzoek en heb je nog niets gedaan?
Mooi. Dan kun je eerst rustig controleren.
Je hoeft niet zeker te weten dat iets fraude is om van een aankoop af te zien.
In de basiscursus leer je verdachte websites, betaalverzoeken en andere vormen van digitale misleiding beter herkennen. De basiscursus is direct toegankelijk zonder account of inschrijving.
