Onderwerp
Volledige uitleg
Kies het onderdeel dat je nodig hebt. De eerste uitleg staat alvast open.
Een sterk wachtwoord helpt, maar digitale veiligheid gaat vooral om wat er gebeurt als één wachtwoord toch uitlekt.
Gebruik je hetzelfde wachtwoord op meerdere plekken?
Dan kan één datalek gevolgen hebben voor meerdere accounts.
Daarom is de belangrijkste regel:
Gebruik voor ieder belangrijk account een uniek wachtwoord.
Het opnieuw gebruiken van hetzelfde wachtwoord is een veelvoorkomend risico.
Stel dat het wachtwoord van een oude webshop uitlekt.
Een fraudeur kan vervolgens proberen met hetzelfde e-mailadres en wachtwoord in te loggen bij bijvoorbeeld:
Gebruik daarom niet hetzelfde wachtwoord op meerdere belangrijke accounts.
Een wachtwoord hoeft niet onmogelijk te onthouden te zijn om sterk te zijn.
Lengte is belangrijk.
Gebruik bijvoorbeeld een lange combinatie van woorden of laat een wachtwoordmanager een willekeurig wachtwoord genereren.
Vermijd vooral eenvoudig te raden informatie zoals:
Een wachtwoord hoeft niet iedere paar weken veranderd te worden wanneer er geen reden is om te denken dat het bekend is geworden.
Verander het wel direct wanneer je vermoedt dat iemand anders het kent.
Het onthouden van tientallen unieke wachtwoorden is bijna niet te doen.
Een wachtwoordmanager kan daarbij helpen.
Deze bewaart je wachtwoorden beveiligd en kan voor iedere website een ander sterk wachtwoord maken.
Je hoeft dan vooral het hoofdwachtwoord van de wachtwoordmanager goed te beschermen.
Kies daarvoor een sterk, uniek wachtwoord en beveilig de wachtwoordmanager waar mogelijk met extra verificatie.
Veel accounts bieden een extra beveiligingsstap naast je wachtwoord.
Dit wordt vaak tweestapsverificatie, 2FA of multifactorauthenticatie genoemd.
Na het invoeren van je wachtwoord moet je dan bijvoorbeeld ook bevestigen via:
Daardoor is alleen het bezit van je wachtwoord vaak niet voldoende om toegang tot je account te krijgen.
Een beveiligingscode is bedoeld om jouw handeling te bevestigen.
Een fraudeur kan proberen zo’n code van je los te krijgen door te zeggen dat die nodig is om:
Geef een verificatiecode niet door aan iemand die onverwacht contact met je opneemt.
Heb jij zelf niets gestart?
Bevestig dan ook niets.
Steeds meer diensten ondersteunen passkeys.
Daarmee kun je vaak inloggen met bijvoorbeeld de beveiliging van je telefoon of computer, zonder steeds een traditioneel wachtwoord in te voeren.
Passkeys kunnen bescherming bieden tegen verschillende vormen van phishing, omdat ze gekoppeld zijn aan de echte website of dienst.
Wanneer een betrouwbare dienst passkeys ondersteunt, kan dit een goede beveiligingsoptie zijn.
Je e-mailadres wordt vaak gebruikt om wachtwoorden van andere accounts opnieuw in te stellen.
Daardoor is je e-mailaccount als het ware een sleutel tot veel andere diensten.
Bescherm je e-mail daarom extra goed:
Accounts gebruiken vaak een telefoonnummer of tweede e-mailadres om toegang te herstellen.
Controleer af en toe of deze gegevens nog van jou zijn en kloppen.
Verouderde herstelgegevens kunnen ervoor zorgen dat je zelf moeilijker toegang terugkrijgt wanneer er iets misgaat.
Een onverwachte inlogmelding?
Krijg je een melding dat iemand probeert in te loggen?
Ga dan niet automatisch via een link in de e-mail of sms.
Open zelf de officiële app of website van de dienst.
Controleer daar:
Herken je de activiteit niet?
Onderneem dan direct actie.
Denk je dat iemand je wachtwoord kent?
Verander het wachtwoord dan via de officiële website of app.
Gebruik een nieuw wachtwoord dat je nergens anders gebruikt.
Had je het oude wachtwoord ook op andere accounts gebruikt?
Verander die wachtwoorden dan ook.
Begin bij belangrijke accounts zoals:
Account mogelijk overgenomen?
Let op signalen zoals:
Gebruik indien mogelijk de officiële herstelprocedure van de dienst.
Verander ook wachtwoorden van andere accounts wanneer je daar hetzelfde wachtwoord gebruikte.
Bij veel diensten kun je zien op welke apparaten je account is ingelogd.
Zie je een apparaat, browser of locatie die je niet herkent?
Log die sessie uit.
Als je vermoedt dat iemand toegang tot je account heeft gehad, is het vaak verstandig om alle andere sessies af te melden en daarna opnieuw in te loggen met je nieuwe beveiliging.
Ook bij accounts geldt:
Geef geen codes door en bevestig geen onverwachte inlogpogingen.
Open zelf de officiële app of website en kijk wat er werkelijk met je account gebeurt.
Wijzig zelf je wachtwoord, controleer sessies en gebruik de officiële herstelprocedure.
Laat een onverwachte beller, e-mail of bericht niet bepalen via welke link jij je account beveiligt.
Is je account mogelijk overgenomen?
Kom dan zo snel mogelijk in actie.
Hoe eerder je ongewenste toegang stopt, hoe kleiner de kans dat iemand verdere wijzigingen kan aanbrengen.
Wil je je accounts beter beveiligen?
Begin met je belangrijkste accounts.
Een uniek wachtwoord en extra verificatie leveren vaak al een grote verbetering op.
In de basiscursus lees je hoe wachtwoorden, accounts en verificatiecodes een rol spelen bij digitale fraude en oefen je met veiliger handelen. De basiscursus is direct toegankelijk zonder account of inschrijving.
