Sms/WhatsApp-fraude

Een sms of WhatsApp-bericht voelt vaak persoonlijker dan een e-mail.

Juist daarom gebruiken fraudeurs deze kanalen graag.

Ze kunnen zich voordoen als een familielid, vriend, bezorgdienst, bank of andere organisatie en proberen je zover te krijgen dat je geld overmaakt, op een link klikt of gegevens deelt.

Het belangrijkste is niet alleen wie iemand zegt te zijn, maar vooral wat er van je wordt gevraagd.

“Hoi mam, dit is mijn nieuwe nummer”

Een bekende vorm van WhatsApp-fraude begint met een bericht van iemand die zegt een nieuw telefoonnummer te hebben.

Daarna ontstaat vaak een verhaal waardoor snel geld nodig zou zijn.

Bijvoorbeeld omdat een rekening niet werkt, een telefoon kapot is of een betaling dringend moet worden gedaan.

Het verhaal kan overtuigend klinken en de fraudeur kan soms persoonlijke informatie over jou of je familie kennen.

Maak daarom geen geld over voordat je zelf hebt gecontroleerd met wie je spreekt.

Bel het familielid of de bekende op het nummer dat je al kende.

Een profielfoto kan eenvoudig worden gekopieerd.

Ook een naam in WhatsApp zegt niet automatisch wie er werkelijk achter het account zit.

Zelfs wanneer een bericht precies klinkt zoals je van iemand gewend bent, blijft rechtstreeks controleren verstandig wanneer er ineens om geld, codes of andere gevoelige informatie wordt gevraagd.

Fraudeurs kunnen ook toegang krijgen tot een bestaand WhatsApp-account.

Dan komt het bericht daadwerkelijk vanuit het normale account van iemand die je kent.

Daarom geldt ook hier:

Een bekend account maakt een ongebruikelijk verzoek niet automatisch betrouwbaar.

Vraag bij twijfel via een ander kanaal na of het verzoek klopt.

Een fraudeur kan zeggen dat er per ongeluk een code naar jouw telefoon is gestuurd.

Daarna wordt gevraagd om die code door te geven.

Doe dat niet.

Zo’n code kan bedoeld zijn om toegang te krijgen tot jouw account.

Een verificatiecode is voor jou en voor niemand anders.

Een fraudeur kan vragen om snel een rekening te betalen of een betaalverzoek sturen.

Controleer voordat je betaalt altijd zelfstandig:

wie om het geld vraagt, waarom je moet betalen en aan wie het geld werkelijk wordt overgemaakt.

Open bij twijfel liever zelf je bankapp en controleer de gegevens voordat je iets bevestigt.

Ook sms-fraude komt veel voor.

Een bericht kan bijvoorbeeld lijken te gaan over:

• een pakket dat niet kon worden bezorgd.
• een openstaande betaling.
• een geblokkeerde bankrekening.
• een boete of belasting.
• een abonnement dat verloopt.
• een beveiligingsprobleem.
• het opnieuw bevestigen van persoonsgegevens.

Zo’n bericht kan echt zijn, maar de veilige werkwijze blijft hetzelfde.

Klik bij twijfel niet op de link uit het bericht.

Open zelf de officiële website of app van de organisatie.

Berichten proberen vaak te voorkomen dat je rustig controleert.

Denk aan teksten als:

“Kun je dit snel voor me betalen?”

“Ik kan nu niet bellen.”

“Dit moet vandaag geregeld worden.”

“Mijn rekening werkt niet.”

Haast betekent niet automatisch dat iets fraude is.

Maar zodra iemand haast combineert met een verzoek om geld, codes of persoonsgegevens, is extra controle verstandig.

Wanneer iemand die je kent een ongebruikelijk verzoek doet, is bellen vaak de eenvoudigste controle.

Gebruik daarbij het telefoonnummer dat je zelf al had opgeslagen.

Niet het nieuwe nummer dat in het verdachte bericht wordt genoemd.

Neemt iemand niet op?

Dan is wachten meestal veiliger dan onder tijdsdruk geld overmaken.

Technologie maakt het steeds makkelijker om beeld en geluid na te bootsen of te manipuleren.

Een gesproken bericht of videobeeld hoeft daarom niet altijd voldoende bewijs te zijn dat je werkelijk met de juiste persoon communiceert.

Blijf vooral letten op het verzoek.

Gaat het ineens over geld, codes, geheimhouding of haast?

Controleer dan zelfstandig.

STOP

Maak niet direct geld over, klik niet verder en deel geen codes.

CONTROLEER

Past het verzoek bij de persoon of organisatie? Controleer via een ander kanaal.

HANDEL ZELF

Bel zelf het bekende nummer, open zelf de officiële app of website en voer zelf de controle uit.

Laat degene die contact met je opneemt niet bepalen hoe jij controleert.

Al geld overgemaakt?

Heb je geld overgemaakt en vermoed je dat het om fraude gaat?

Neem dan zo snel mogelijk contact op met je bank via de officiële contactgegevens.

Bewaar ook berichten, telefoonnummers, betaalgegevens en andere informatie die later belangrijk kan zijn.

Bekijk welke algemene vervolgstappen passen en neem voor een persoonlijke beoordeling zelf contact op met de betrokken bank, dienst of officiële instantie.

Een verdacht bericht ontvangen?

Twijfel je nog en heb je niets betaald of gedeeld?

Dat is juist een goed moment om eerst te controleren.

Je hoeft niet zeker te weten dat een bericht vals is voordat je voorzichtig mag zijn.

In de gratis Basiscursus Digitale Weerbaarheid oefen je met herkenbare voorbeelden van berichten, betaalverzoeken en andere vormen van digitale misleiding.